Taşınmazların, gayrimenkullerin ve gayrimenkul projelerinin değerlendirmesini
yapan, konusunda deneyimli, pazara hakim, yasal düzenlemeleri
bilen, tarafsız, güvenilir, eğitimli, konu ile ilgili mühendislik,
işletme, ekonomi, mimarlık, inşaat mühendisliği, şehir ve bölge
planlama alanlarında en az dört yıllık üniversite mezunu, kişilere
Değerleme Uzmanı adı verilir.
Değerleme uzmanlarının lisans alabilmeleri için en az 3 yıl tecrübelerinin
bulunması gerekmekte olup, yasal düzenlemeler çerçevesinde tarafsızlık,
objektiflik, güvenilirlik, bağımsızlık ilkelerine riayet eden
kişiler olması zorunludur.
Her bölgenin farklı karakteristik özellikleri bulunması dolayısı
ile bölgesel uzmanlaşma ve konut, sanayi, ticaret, turizm gibi
taşınmaz türüne gore farklı alanlarda değerleme uzmanlarının bulunması
da kaçınılmazdır.
Toplumsal yapı göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye’ de bu güne
kadar faiz, repo gibi yatırım araçları kullanılmış olmasına rağmen,
enflasyonun ve faizlerin zaman içerisinde düşmesi, mevduat ve
hazine bonosuna olan talebin azalmasına, borsa ve gayrimenkule
olan talebin artmasına neden olmuştur.
Ülkemizde, özellikle 2004 yılının son çeyreğinden itibaren ekonomideki
istikrarın devam edeceği kanaatinin oluşması, bankaların konut
kredisi faiz oranlarını düşürmesi ve vadelerini arttırması konut
kredilerine olan talebi önemli ölçüde arttırmış ve buna bağlı
olarak ta gayrimenkul sektörü hareketlenmiştir. Gayrimenkul arzının
talep karşısında yetersiz kalması üzerine büyük inşaat firmaları
yeni konut projeleri geliştirmek sureti ile pazara sunmaya başlamışlardır.
Gayrimenkul sektörünün gelişmesi taşınmaz değerinin ekonomi içerisinde
önemli bir yer tutmasına sebebiyet vermiş olup, gerçek değer arayışı,
alım-satım devir ve takaslarda bedel tespiti ile finansal sektörde
yeniden yapılandırmaya bağlı olarak banka aktiflerinin objektif
kriterlere gore analizi gibi etkenler; konusunda uzman, tarafsız,
güvenilir firmalar ve uzmanlar tarafından hazırlanan ve varlıkların
gerçek değerini yansıtan raporların önemini arttırmıştır.
SPK, değerleme uzmanlığı ve değerleme şirketine ilişkin düzenlemeleri
de içeren iki tebliğ hazırlamış (Lisanslama ve Değerleme Şirketleri)
ve tebliğleri Resmi Gazetede yayımlayıp, Ağustos 2001’de yürürlüğe
koymuştur.
Bu iki tebliğden “Lisanslama Tebliğ”i , sermaye piyasası alanında
çalışan ihtisas personeli ve yöneticiler ile gayrimenkul değerleme
şirketlerinde çalışan değerleme uzmanları’nın mesleki yeterliliklerini,
bilgi ve becerilerini tespit etmek amacıyla yapılacak olan sınavları,
ilgili ihtisas alanları itibarıyla mesleki yeterliliklerini gösterir
lisans vermeyi, eğitim programları düzenlemeyi ve sicil tutmaya
ilişkin usul ve esasları içermektedir. SPK bu tebliğe istinaden
Lisanslama Sınavları açmış ve Meslek Uzmanlarını lisanslamaya
başlamıştır.
